مفاهيم پايه علم سنجي

در اكثر مطالعات علم سنجي، شاخص ها برگرفته و استتنتاج شده از محاسبه و شمارش چهار متغير مؤلف، انتشار، ارجاع و استناد هستند. شاخص استناد به دليل توجه نسبي آن به كيفيت و كارآمدي بالاي آن در تحليل هاي استنادي ، يكي از رايجترين و معتبرترين شاخص هاي علم سنجي است. از مهمترين شاخص هاي علم سنجي كه بر مبناي شاخص استناد و تحليل استنادي شكل گرفته اند و در متون مختلف بارها به آن ها اشاره شده است ، عبارتند از: ضريب تأثير، شاخص فوريت، نيم عمر متون علمي يا كهنگي متون، شاخص هرش، تأثير متيو و روش هاي سنجش علم كه در كشورها و مؤسسات مختلف استفاده مي شود.

 

- شاخصهای علم سنجی

از مهمترين اين شاخص ها كه بر مبناي تحليل استنادي شكل گرفته اند، مي توان به موارد زير اشاره كرد:


1. ضريب تأثير(Impact Factor)
مشهورترين شاخص تحليل استنادي است كه در سال 1955 توسط گارفيلد پيشنهاد شد  شاخصي كاملاً‌ كمي است كه براي ارزيابي مجلات و ميزان تأثير گذاري يك مجله در ارتباط با مجلات ديگر به كار مي رود و نه براي سنجش اعتبار آثار مؤلفان و پژوهشگران.

نحوه محاسبه IF  :

عامل تأثير  در سال 2010= تعداد مقالات ارجاع كننده (استنادات) سال 2010 براي مقالات مجله مورد نظر در سال هاي 2009 و 2008/ تعداد مقالات منتشر شده در مجله مورد نظر در سال هاي 2009 و 2008

 

2. شاخص هرش (H-index)
هرش در سال 2005 اچ ايندكس را پيشنهاد كرد. اگر h مقاله از كل مقالات منتشر شده يك محقق طي n سال كار علمي، هر كدام حداقل h بار استناد دريافت كرده باشند، آن محقق داراي شاخصي برابر با h است. اين شاخص با استفاده از شمارش استنادها به حاصل كار يك پژوهشگر در طول حيات او امتياز مي دهد.


3. شاخص جي (G-index)
لئو اگه در سال 2006 جي ايندكس را مطرح كرد. شاخص جي يك محقق بالاترين تعداد (g) مقالات است كه g به توان 2 يا بيشتر به آن استناد شده باشد.


4. شاخص آی تن(Index-i10)

این شاخص بیانگر تعداد مقالات منتشر شده از یک نویسنده است که به هر کدام از آ نها حداقل  10بار استناد شده باشد. این شاخص در سال 2011 در پایگاه اطلاعاتی گوگل اسکولار ارائه شده و مورد استفاده قرار گرفت.

 

5. ارزش متيو (Mathew value)

اين شاخص شكل اصلاح شده ضريب تأثير است كه در سال ۲۰۰۶ توسط موييج معرفي شد. ارزش متيو در يك دوره پنج ساله و در موضوعي خاص محاسبه مي شود به اين صورت كه تعداد استناداها به مقاله هاي يك مجله در يك دوره پنج ساله را به تعداد مقاله هاي همان مجله و در همان دوره تقسيم مي كند و عدد به دست آمده را با همين نسبت ها دركل حوزه مورد پژوهش اندازه گيري مي كند.

 

6. شاخص واي (Y-index)

بولن، رودريگز و سمپل در سال ۲۰۰۶ شاخصي را پيشنهاد كردند كه حاصلضرب ضريب تأثير به عنوان شاخص كمي و معادل مقبوليت در "رتبه بر اساس وزن" به عنوان شاخص كيفي مي باشد.

 

7. شاخص فوريت (Immediacy Index)

اين شاخص در پايان هر سال مشخص مي شود و به منظور تعيين سرعت استناد مقالات يك مجله استفاده مي شود.اين شاخص نسبت تعداد استنادات به مقالات چاپ شده يك مجله به تعداد مقالات چاپ شده در آن مجله و در همان سال مي باشد.

 

8. نيمه عمر استناد شده (Cited half-life)

نيمه عمر استناد به مجله مدت زماني است كه نيمي از كل استنادات به آن مجله به عمل آمده باشد. نيمه عمر بالاتر براي مجله مي تواند نشان دهنده ارزش ماندگاري مقالات آن مجله باشد.

 

دانشگاه صفحه اصلی سایت| نقشه سایت| ارتباط با ما

كلیه حقوق مادی و معنوی این سایت برای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی دزفول محفوظ می باشد
Copyright © 2016 dums.ac.ir... All Rights Reserved